Аудитын тухай хууль (2015 оны 6 дугаар сарын 19, шинэчилсэн найруулга)-ийн 10 дугаар зүйлд санхүүгийн тайландаа заавал аудит хийлгэх этгээд болон хугацааг тодорхой заасан байдаг.
Заавал аудит хийлгэх аж ахуйн нэгж, байгууллага (10.1)
- Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 4.1.1-д заасан стандартыг (Санхүүгийн тайлагналын олон улсын стандарт) мөрдөх аж ахуйн нэгж, байгууллага;
- Нэгтгэсэн санхүүгийн тайлан гаргадаг аж ахуйн нэгж, байгууллага;
- Өөрчлөн байгуулагдаж байгаа, татан буугдаж байгаа, эсхүл бүх хөрөнгөө дуудлага худалдаагаар худалдах гэж байгаа аж ахуйн нэгж, байгууллага;
- Гадаадын хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгж, байгууллага;
- Иргэний хуулийн 36.2-т заасан сан;
- Хууль болон Монгол Улсын олон улсын гэрээнд заавал аудит хийлгэхээр заасан бусад аж ахуйн нэгж, байгууллага.
Олон улсын стандарт мөрдөх ангилал, шалгуур (хөрөнгө, орлогын хэмжээ гэх мэт)-ыг Сангийн сайдын шийдвэрээр тогтоодог тул тухайн жилийн хүчин төгөлдөр шалгуурыг шалгах шаардлагатай. Мөн банк, даатгал, үнэт цаасны зах зээлд оролцогч, банк бус санхүүгийн байгууллага зэрэг зохицуулалттай байгууллагуудад салбарын хууль, Санхүүгийн зохицуулах хорооны журмаар аудит хийлгэх нэмэлт шаардлага тавигддаг.
Аудит хийлгэх хугацаа (10.2)
- Хувьцаат компани: жилийн эцсийн санхүүгийн тайланг хэлэлцэх хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаас хоёр ба түүнээс доошгүй долоо хоногийн өмнө;
- Өөрчлөн байгуулагдаж, татан буугдаж байгаа эсхүл бүх хөрөнгөө дуудлага худалдаагаар худалдах гэж буй байгууллага: тухайн ажиллагааг эхлэхээс нэг сарын өмнө;
- Банк: дараагийн санхүүгийн жилийн 3 дугаар сарын 31-ний дотор;
- Бусад аж ахуйн нэгж, байгууллага: дараагийн санхүүгийн жилийн 4 дүгээр сарын 30-ны дотор.
Төсвийн байгууллага, төрийн болон орон нутгийн өмчит, тэдгээрийн өмчийн оролцоотой байгууллагын аудитын хугацааг Төсвийн тухай болон бусад хуулиар зохицуулна (10.3). Заавал аудит хийлгэх шаардлагагүй байгууллага ч санхүүгийн тайландаа сайн дураар аудит хийлгэж болно (10.4). Жишээ нь, банкнаас зээл авах, хөрөнгө оруулагч татах, тендерт оролцоход аудитлагдсан тайлан шаардагддаг.
Зөвлөмж
Аудитын ажил хэдэн долоо хоног үргэлжилдэг тул гэрээгээ 1 дүгээр улиралд эрт байгуулж, аудитын компанийн нэрийг Сангийн яамны И-баланс системд цаг тухайд нь баталгаажуулах нь зүйтэй. Дэлгэрэнгүйг И-баланс системд аудитын компани баталгаажуулах нийтлэлээс уншина уу.
Танай байгууллага заавал аудит хийлгэх эсэхэд эргэлзэж байвал бидэнтэй холбогдоно уу. Шонхор үнэлгээ аудит ХХК нь Сангийн яамны аудитын тусгай зөвшөөрөлтэй бөгөөд Санхүүгийн зохицуулах хорооны зохицуулалттай байгууллагуудад аудит хийх эрхтэй.
Эх сурвалж
- Аудитын тухай хууль (2015.06.19, шинэчилсэн найруулга), 10 дугаар зүйл: legalinfo.mn
- Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль: legalinfo.mn
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хуулийн зөвлөгөө биш. Хууль тогтоомжийн хамгийн сүүлийн нэмэлт, өөрчлөлтийг legalinfo.mn-ээс шалгана уу.